Japon kadınlarda sıcak basması ve gece terlemesi gibi menopoz belirtilerinin Batılı kadınlara göre daha az sıklıkta yaşandığı bilimsel olarak belgelenmiştir. Maya ve Yeni Zelanda kadınları gibi kadim kültürlerdeki kadınların da menopozu Batılı hemcinslerinden daha farklı yaşadığını gösteren araştırmalar var. Peki, farklı olan nedir?
Beslenme etkisi
Soya fasulyesinin Japonya’da sık tüketilen bir besin olması, Japon kadınların daha az menopoz belirtisi yaşaması ile ilişkilendiriliyor. Çalışmalara göre, soya fasulyesinde yüksek miktarda bulunan ve soya izoflavonları olarak adlandırılan doğal bitkisel kimyasal bileşenler, östrojen hormonu ile benzer etkiler gösterebiliyor. Soya fasulyesinde bulunan equol içeriğinin menopoz belirtileri üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışma, bunu destekler nitelikte. Soya fasulyesinde bulunan Equol adlı maddeyi içeren bir takviyenin Japon kadınlarının menopoz semptomları üzerindeki olası terapötik rolünü araştırmak için yapılan 3 randomize klinik çalışma, günlük 10 mg doğal S-equol dozunun menopoz belirtilerine iyi geldiğini gösterdi.
Doğrulama çalışmasında, equol üretmeyen ve 12 hafta boyunca günde 10 mg doğal S-equol tüketen menopozdaki kadınlarda sıcak basması şiddeti ve sıklığında önemli ölçüde azalmanın yanı sıra boyun veya omuz sertliğinin şiddetinde de önemli bir azalma görüldü. Equol alan grup ayrıca terleme ve sinirlilikte iyileşme eğilimi gösterdi ve bedensel belirtilerde önemli bir iyileşme gösterdi. Doğal S-equol içeren takviyenin, menopoz semptomlarının tedavisinde alternatif bir ilaç olarak ümit verici bir role sahip olduğu sonucuna varıldı.
Tek sebep östrojen mi?
Psikosomatik Tıp dergisinin Temmuz-Ağustos sayısında yayınlanan bir çalışmada; Montreal, Kanada’daki McGill Üniversitesi’nden tıbbi antropolog Margaret Lock, Japonya’da menopoz ve yaşlanma üzerine on yıllık bir araştırmaya dayanan bulgular sunuyor. Dr. Lock, biyolojik ve kültürel değişkenlerin birlikte hareket ederek Japon kadınlar ve Kuzey Amerikalı hemcinslerinin menopoz deneyimleri arasındaki belirgin farklılıkları ortaya çıkardığını iddia ediyor.
Ayrıca şunu belirtiyor: “Diğer kültürler arası araştırmalarla birlikte bu veriler, menopoz sonrası yaşamın karmaşık bir biyososyal süreç olduğunu gösteriyor; bu süreçte östrojen düzeylerindeki düşüş, diğer birçok faktör arasında yalnızca bir faktör. Menopoz, yalnızca psikolojik ve kültürel çeşitlilikten kaynaklanan bireysel farklılıklara sahip, değişmez bir biyolojik dönüşüm olarak kavramsallaştırılmamalıdır.”
Farklı kültürlerde menopoz
Batı kültüründe menopoz; uykusuzluk, bulanık düşünme, kaygı, ateş basması, libido kaybı ve daha fazlasını getirir. Menopoza girmiş kadınların çekici olmayan, mutsuz, işe yaramaz olduğuna dair kültürel mesaj her yönden -televizyondan, reklamlardan, işyerindeki insanlardan, sokaktaki yabancılardan, hatta kendi ailemizin üyelerinden- gelir. Görünüşe göre Batılı kadınlar, dünyadaki diğer kadınlara göre daha fazla menopoz semptomları yaşıyor. Bu semptomların biyolojik açıklamaları hakkında çok şey duyuyoruz ve bunlar kesinlikle geçerli. Peki biz veya bir başkası, yaşadığımız menopoz belirtilerinin şiddetine ilişkin sosyal ve kültürel açıklamalar da dahil olmak üzere daha geniş resme ne sıklıkla baktık?
“Menopozdaki kadınlar! Amacınıza hizmet ettiniz. Şimdi lütfen kenara çekilin”
Batı ataerkil kültürleri, yaşlı kadınlara sanki toplumun daha az değerli üyeleriymiş gibi davranıyor. Ancak dünyanın diğer bölgelerinde ve bazı kadim kültürlerde durum böyle değil. Menopoz, yaşamlarımızda son derece yararlı ve manevi bir dönem olabilir. Menopoz, eski benliğimizden şimdiye kadarki en güçlü versiyonlarımıza dönüşümü temsil edebilir. Rekabetin acımasız olduğu tüm kamusal alanlarda, hatta eğlence ve politikada bile, 50 yaş üstü kadınların giderek daha fazla kendine yer edinmesiyle bunun kanıtını görüyoruz!
Japon kadınların menopoz belirtilerini daha az yaşamaları soya tüketimi ile ilişkili gösterilse de Japonların menopoza olan bakış açısı, Japonların ve benzeri kadim kültür insanlarının bir şeyleri daha farklı yaptıklarını gösteriyor. Japon kültürü menopoz dönemini sadece adet döngüsünün sonu olarak değil, hayatın yeni bir dönemine bir geçiş olarak görüyor.
İlginizi çekebilir: Menopoz, bilgelik ve liderliğe atılan adımdır
Japonca’da “sıcak basması” terimi yok
Yakın zamana kadar Japonca’da “sıcak basması” anlamına gelen bir kelime yoktu. Japon dilinde, nedene ve yere bağlı olarak, sıcak basmalarını ifade eden birkaç kelime bulunuyor. Soğuk algınlığı veya griple ilişkili ateş ve terlemeyi ifade eden bir kelime, sıcak bir banyoya dalmak için bir kelime Japonca’da olsa da şimdiye kadar menopozal sıcak basması için özel bir terim bulunmuyordu. Geride kalmak istemeyen, küresel odaklı Japon medyası yakın zamanda menopoz semptomları için yeni kelimeler icat etti: hotto furasshur (sıcak basması) ve horumon baransu (hormon dengesi).
Günümüzde Japon kadınları nadiren “östrojen tükenmesinden” söz ediyor ve bunun yerine çoğunlukla hormon dengesinden bahsediyor. Perimenopozal geçişle baş etme yöntemleri östrojenin değiştirilmesini veya adet dönemlerinin yeniden yaratılmasını içermiyor. Son on yılda menopoza tıbbi müdahale ve medyanın ilgisi artmış olsa da sıcak basması oranları Japonya’da beyaz Amerikalılara veya Japon-Amerikalılara göre oldukça düşük kalıyor.
Aslında, Japon kadınlarının yalnızca %25’inin sıcak basması yaşadığı bildiriliyor, ancak 2005 yılında literatürdeki kültür ve semptomlara ilişkin bir incelemede, yaşlı perimenopozal kadınlar arasında sıcak basması geçirme oranının biraz daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Üşüme, sıcak basmasından daha sık bildirilen bir vazomotor semptom olsa da bu süre zarfında Japon kadınları için en yaygın semptomun omuz sertliği olduğu bildiriliyor. Ancak donuk omuz sendromunun orta yaşlı erkeklerde de hatırlatılıyor.
“Menopoz” değil “Konenki”
Japonya’da menopozun veya konenki’nin 40’lı yaşların başında başladığı ve 60 yaşına kadar sürdüğü düşünülüyor. Genellikle vücudun dengesini kaybettiği bir dönem olarak nitelendiriliyor ve Japonlar bunun nedenlerini hem kültürel hem de biyolojik olarak görüyor. Bazı Japon kadınları menopoz konusunda pek endişelenmiyor. Kelimenin tam anlamıyla çevrildiğinde “ko” “yenilenme ve yenilenme” anlamına geliyor; nen “yıl” veya “yıllar” anlamına, “ki” ise “mevsim” veya “enerji” anlamına geliyor. İngilizceye “menopoz” olarak çevrilse de konenki, regl döneminin sona ermesinin katkıda bulunan özelliklerden yalnızca biri olduğu çok daha uzun, kademeli bir geçişi ifade ediyor.
Menopoz inzivası: Kişisel bir yolculuk
Batının menopozu
Menopoz esasında Yunan dil köklerinden geliyor: “men” “ay” anlamına geliyor ve “pausis” “durdurmak” veya “durdurmak” anlamına geliyor ve bu, bu yaşam aşamasına aylık kanamanın durması gerçeğinden daha büyük bir anlam ifade etmiyor. Ancak menopoz, Batı kültüründe neredeyse bir felaket olarak yansıtılması bir yana, “sorunu hızla çözme” çabasının bir parçası haline getiriliyor. Oysa ki Asya beslenme geleneğinde sıkça rastlanan fitoöstrojenlerin ve soya fasulyesinde bulunan türde izoflavonların hormonal dengesizliği azalttığını düşünüyor.
Çoğu araştırma, Japon kadınları arasında semptom görülmemesinin ana nedeninin diyet olduğunu gösteriyor. Bazıları, tipik Amerikan diyeti gibi, hasarlı yağlar açısından yüksek ve lif açısından düşük bir diyetin, daha yüksek östrojen seviyelerine yol açtığını ve yumurtalıklarımız östrojeni daha az üretmeye başladığında bizi daha büyük bir düşüşe hazırladığını düşünüyor. Diğerleri, Asya diyetlerinde fitoöstrojenlerin ve izoflavonların (soya fasulyesinde bulunanlar gibi) yüksek alımının hormonal dengesizliği azalttığını düşünülüyor. Cevaplar net olmasa da bu popülasyonu inceleyen araştırmacılar menopoz belirtilerini Japon kadınların daha hafif yaşamasının altında bütüncül bir geleneğin izlerine rastlıyor.
Japon kadınlarının sağlığının diyet, egzersiz, evrensel halk eğitimi, iyi sağlık hizmetlerine eşit erişim ve uzun süredir devam eden koruyucu sağlık hizmeti geleneğinin birleşiminden kaynaklandığı düşünülüyor. Genetik ve kültürel katmanların da elbette büyük katkısı olduğu söyleniyor.
Menopozda sıcak basması ve diğer semptomların zorunlu olmadığını bilmek, diyet değişikliği, egzersiz, stres yönetimi veya hormonal denge yoluyla kendi menopozumuz üzerinde geçmişte düşündüğümüzden çok daha fazla kontrole sahip olduğumuzu anlamamıza yardımcı olabilir.
Bu içerikte yer alan bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmemektedir. Sağlığınızla ilgili her türlü konuda doktorunuza danışınız.
Referanslar: Women’s Health Network. “Menopause in different” Şuradan alındı: “https://www.womenshealthnetwork.com/menopause-and-perimenopause/menopause-in-different-cultures/
“Equol Improves Menopausal Symptoms in Japanese Women” (2010) Şuradan alındı: https://doi.org/10.3945/jn.109.118307
Menopoz hakkında daha fazla konuşulmalı
Haber Kaynak : HTHAYAT.HABERTURK.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
News
